Rechtvaardigheidswiel
Wat is het Rechtvaardigheidswiel?
Het Rechtvaardigheidswiel is een hulpmiddel dat sociale ongelijkheden en machtsverschillen in beeld brengt. Het laat zien hoe bepaalde groepen meer privileges hebben, terwijl anderen juist structureel worden gemarginaliseerd. Door bewust te kijken naar wie dichterbij of verder van het centrum van het wiel staan, krijg je inzicht in welke perspectieven mogelijk ontbreken in je project of beleid.
Het wiel is geïnspireerd op het ‘Wheel of Power and Privilege’ van Sylvia Duckworth en aangepast aan de context van Rotterdam.
Waarom gebruiken?
Klimaatverandering raakt ons niet allemaal op dezelfde manier. Sommige Rotterdammers hebben meer middelen, macht of kennis om zich aan te passen dan anderen. Met het Rechtvaardigheidswiel onderzoek je of jouw aanpak bijdraagt aan een inclusieve en eerlijke energietransitie en klimaatadaptatie.
Vier aspecten van klimaatrechtvaardigheid
We koppelen het wiel aan vier centrale thema’s die helpen om structurele ongelijkheden beter te begrijpen en aan te pakken:
Sociale uitsluiting & discriminatie
Wie wordt buitengesloten of niet serieus genomen? Welke groepen hebben minder toegang tot besluitvorming, hulp of informatie?
Informatie & communicatie
Wie bereikt je met je boodschap? Hou je rekening met laaggeletterdheid, digitale toegang of vertrouwen in de afzender?
Impact op welzijn
Wie ervaart de meeste overlast van hitte, wateroverlast of andere gevolgen van klimaatverandering; en waarom?
Handelingsperspectief
Wie hééft de mogelijkheid om zich aan te passen, bijvoorbeeld financieel of fysiek? En wie niet?
Bij elk van deze thema’s kun je met het wiel verkennen welke categorieën extra aandacht verdienen, zoals inkomen, gezondheid, taalvaardigheid, huidskleur of woonsituatie.
Voor wie is het?
Het wiel is bedoeld voor beleidsmakers, projectleiders, ontwerpers, onderzoekers, maatschappelijke organisaties en anderen die werken aan een klimaatrechtvaardig Rotterdam. Het helpt je om in elke fase van een project kritisch te reflecteren en bewuste keuzes te maken.
Hoe gebruik je het?
Gebruik het wiel in een werksessie, bij een startbijeenkomst of tijdens een evaluatie. Een stappenplan helpt je op weg. Het nodigt uit tot reflectie, maar ook tot actie.
Je kunt het wiel downloaden en gebruiken als werkblad of visueel hulpmiddel in gesprekken. Er is geen vaste manier, maar hoe bewuster je het inzet, hoe groter de kans op structureel rechtvaardiger beleid.
Meer weten of aan de slag?
Het Rechtvaardigheidswiel is continu in ontwikkeling. We leren, verbeteren en passen het aan op basis van praktijkervaringen in de stad. Heb je vragen, ideeën of wil je met ons samenwerken?
Mail ons op klimaatrechtvaardig@rotterdam.nl
Of volg ons via LinkedIn voor updates en inspiratie.